Rafał
Szymczak
W czerwcu 1939 r. Kampfgruppe z.b.V. 1 sformowana 1 sierpnia
1938 w szkole lotniczej na pod poczdamskim lotnisku w Brandenburg -
Briest musiała oddać swe maszyny w sile czterech eskadr (Staffeln
– po 16 samolotów) nowo formowanemu pułkowi bombowemu. Dlatego
sierpniu 1939 r. Ju 52 z Briestu zostały, wobec przygotowań do kampanii
przeciwko Polsce, przebazowane do Żar. Na lotnisku w Żarach
stacjonowała pierwsza eskadra I./KG z .b. V 2 (KG z. b. V. 2-
Kampfgeschwader zur besonderen Verwendung, czyli 2. pułk do zadań
specjalnych) którą w dniu ataku na Polskę stanowiły 52 sztuki
(wszystkie sprawne) Ju – 52 dowodzone przez kapitana von
Hornstein. W skład żarskiej eskadry wchodziły następujące,
nowo sformowane jednostki: sztabowa Stab I./KGzbV2 oraz 1./KGzbV2;
2./KGzbV2; 3./KGzbV2; 4./KGzbV2.
Godło namalowane na Ju - 52 eskadry sztabowej.
(J. Chmielewski, R. Michulec, Luftwaffe 1935 - 1945, cz. 5, Gdańsk 1998)
(J. Chmielewski, R. Michulec, Luftwaffe 1935 - 1945, cz. 5, Gdańsk 1998)
Znacznie silniejsze pododdziały w
ramach tej samego pułku bombowego (KG z.b.V. 2) stworzonego 26
sierpnia, stacjonowały w Gozdnicy, gdzie było łącznie 105 sztuk Ju
– 52 (53 egzemplarze II./KGzbV 2 podpułkownika Rudolfa
Stoltenhoff´a i 52 egz. III./KGzbV 2 majora Neudörffer´a) natomiast na
żagańskim lotnisku (dzisiejsze Tomaszowo) stacjonowały 3 egzemplarze Ju
– 52 należące do sztabowej eskadry Stab/KGzbV 2 pułkownika,
inżyniera dyplomowanego Gerharda Conrad´a
(1). W kampanii wrześniowej Ju –
52 z Żar bombardowały Warszawę, nad którą stracono dwie
„ciotki Ju”. Bomby wyrzucano przez boczne drzwi
ładowni specjalnym wyrzutnikiem taśmowym, co zrodziło plotkę, iż nad
Warszawą Niemcy wyrzucali bomby z Ju-52 za pomocą szufli do węgla.
Rozbity przy lądowaniu Ju
– 52 z Kampfgeschwader z.b.V.
2
W listopadzie 1939 r. eskadry II, III i IV zostały
rozwiązane, natomiast żarska eskadra stała się częścią, sformowanej w
kwietniu 1940 w Störmede (na południe od Bielefeld i południowy zachód
od Paderborn) Kampfgruppe z.b.V. 12 a rozwiązanej już w czerwcu tego
roku.
16 stycznia 1940 r. żarska szkoła lotnicza przemianowana została na Flugzeugführerschule C 1 (FFS C 1), istniała do rozwiązania 30 września 1942 r. Szkoła została odtworzona w marcu 1943 r. ale już w Schweinfurcie. Wychowankiem żarskiej szkoły był OberstFriedrich Lang (ur. 1915), który służąc w KG153, St.Gr.163, St.G2 i SG1 wykonał przeszło 1000 misji bojowych.
Według J.P. Majchrzaka na żarskim lotnisku trenowały pododdziały 7 Dywizji Powietrzno - Desantowej (Fallschirmjäger) gen. Kurta Studenta przygotowujące się do operacji desantowej "Merkur" na Krecie w 1941 r.
W ramach dowództwa łączności III Okręgu Luftwaffe w Żarach działała radiowa centrala nadawcza nr 248 (Funksendezentrale).
16 stycznia 1940 r. żarska szkoła lotnicza przemianowana została na Flugzeugführerschule C 1 (FFS C 1), istniała do rozwiązania 30 września 1942 r. Szkoła została odtworzona w marcu 1943 r. ale już w Schweinfurcie. Wychowankiem żarskiej szkoły był OberstFriedrich Lang (ur. 1915), który służąc w KG153, St.Gr.163, St.G2 i SG1 wykonał przeszło 1000 misji bojowych.
Według J.P. Majchrzaka na żarskim lotnisku trenowały pododdziały 7 Dywizji Powietrzno - Desantowej (Fallschirmjäger) gen. Kurta Studenta przygotowujące się do operacji desantowej "Merkur" na Krecie w 1941 r.
W ramach dowództwa łączności III Okręgu Luftwaffe w Żarach działała radiowa centrala nadawcza nr 248 (Funksendezentrale).
Focke – Wulf szuka spokojnej przystani.
Po rozpoczęciu przez aliantów ofensywy bombowej nad Niemcami, której
ofiarami stały się głównie zakłady przemysłowe w zachodniej, lepiej
uprzemysłowionej części Niemiec, nasilono wysiłki na rzecz
przeniesienia części produkcji zbrojeniowej do wschodniej części III
Rzeszy. Zakłady Focke-Wulfa w Żarach oraz w Malborku (Marienburg)
rozpoczęły produkcję Fw 190 A5. Ich numery seryjne zaczynały się od 150
a numer pierwszej serii A5 z Sorau zaczyna sie od 811 (czyli 150811).
Inna wersja tych numerów to 180 XXX. Później rozpoczęto produkcję
doskonałych myśliwców Fw 190 D-9 (była to wersja z rządowym silnikiem
Junkers Jumo 213 A) których zbudowano w Żarach 110 egzemplarzy. Żarskie
lotnisko stało się również miejscem prób dwusilnikowego Ta –
154 Moskito, który miał być niemiecką odpowiedzią na sukces
brytyjskiego De Havilland Mosquito. 28 lutego 1944 roku prototyp Ta 154
V3 znajdował się w Żarach, gdzie podczas jednego z lądowań na
ośnieżonym pasie złożyło się przednie podwozie i samolot został
poważnie uszkodzony. Groźne rany odniósł też pechowy pilot. Samolot
trafił z powrotem do Langenhagen, gdzie został wyremontowany. 5
sierpnia 1944 roku podzielił jednak los pierwszych prototypów Ta 154
V1a i V2 i uległ zniszczeniu podczas alianckiego nalotu.
Testowany w Żarach Ta 154
V3
W Żarach i Chociebużu (Cottbus) odbywał się dalszy rozwój
konstrukcji Fw 190, której ukoronowaniem była wysokościowy myśliwiec
Ta-152 (zmieniono oznaczenie typu by uhonorować głównego konstruktora
Kurta Tanka). W czasie majowego nalotu w 1944 r. Amerykanie ocenili, że
zahamowano możliwości produkcyjne żarskich zakładów Focke –
Wulfa w 50% a zniszczeniu uległo około 80 myśliwców Fw -190 (2).
Produkcja została wstrzymana na dwa miesiące (3). W grudniu 1944 r na
żarskim lotnisku odbywał próby pierwszy prototyp wersji Ta 152C. W
następnym miesiącu (styczniu) powstały w naszym mieście trzy nowe
prototypy, były to: Ta – 152 V19 (z silnikiem DB 603L,
pierwotnie jako wzorzec dla seryjnego Ta 152 C-3, lecz poźniej z
silnikiem Jumo 213 E jako prototyp Ta – 152 B-5/R11) (4)
– numer fabryczny 110019, oraz Ta – 152 V20 i Ta
– 152 V21 (identyczne z V19) o numerach odpowiednio 110020 i
110021. W Żarach powstały też dwa samoloty będące prototypami samolotu
rozpoznawczego średnich wysokości Ta 152 E. Były to Ta 152 V9 (nr
fabryczny 110009) i Ta – 152 V14 (110014). W Żarach, gdzie wyprodukowano pięć przedprodukcyjnych egzemplarzy Ta – 152 H-0
(nr fabryczne 150001 do 150005) przygotowywano linię produkcyjną do
budowy tego typu, jednak nie ukończono jej w związku z przeniesieniem produkcji
do Chociebuża (Cottbus).
Ta – 152
H-0
Ten egzemplarz żarskiego Ta
– 152 H – 0 zrobił światową karierę. Po wojnie
testowany był przez Brytyjczyków a później został przekazany
Amerykanom, którzy testowali go z oznaczeniem FE – 112
(Foreign Evaluation)
Inne ujęcie tego samego
egzemplarza.
Z Żar pochodził także wzorzec samolotu Ta – 152
H-1, czyli Ta – 152 V25, który zastąpił podczas prób
fabrycznych zniszczony prototyp Fw – 190 V33/U1.
Ta – 152
H-1
Między grudniem 1944 r. a styczniem 1945 r. wyprodukowano 18
samolotów natomiast do zajęcia miasta przez Armię Czerwoną
wyprodukowano jeszcze ok. 24 sztuk. Całkowita liczba wyprodukowanych Ta
-152 H wraz z prototypami zamknęła się liczbą 67 sztuk pochodzących
wyłącznie z fabryk w Żarach i Chociebużu. Samoloty te trafiły tylko do
jednego pułku myśliwskiego. Był nim Jagd Geschwader 301 działający w
ramach Ugrupowania Obronnego Rzeszy (Reichsverteidigung), które nowe
samoloty otrzymał dopiero w styczniu 1945 w ramach przeszkalania
pilotów w eskadrze treningowej w Rechlinie a później w Łukowie (Luckau
– Alteno).
Ta – 152 H z JG 301
Ta 152 H, "Zielona 8" pułkownika
Fritza Aufhammersa ze Stab/JG301, zbudowana w żarskich zakładach
Focke-Wulfa.
Lotnisko asa.
W styczniu 1945 na żarskim lotnisku zaczęła operować Jagd
Geschwader 6 „Horst Wessel”, której 16 styczna
dowódcą został as Luftwaffe maj. Gerhard Barkhorn (301 zwycięstw
powietrznych). W marcu 1945 r. cała JG6, która musiała opuścić żarskie
lotnisko ze względu na zajęcie miasta przez Armię Czerwoną została
wyposażona w nie mniej niż 150 fabrycznie nowych Fw – 190 D-9
z żarskich zakładów Focke – Wulfa znajdujących się już na
terenie zajętym przez Armię Czerwoną. Jednak z braku paliwa cały pułk
był w stanie wystawić do patrolu jedynie cztery maszyny.
G. Barkhorn w kabinie swego Focke
– Wulfa
Fw – 190 D-9 o nazwie
własnej „Christl” w okresie stacjonowania na
żarskim lotnisku. Styczeń 1945 r.
Żarski egzemplarz dosiadany przez
Barkhorna zrobił światową karierę. Modelarze na całym świecie znają go
z modelu w skali 1/32 słynnej
Hasegawy.
Rysunki Ta – 152
autora.
Przypisy:
-
Ponadto na wrocławskim Gądowie (dzisiejsze osiedle mieszkaniowe z ulicami m.in. Balonowa, Szybowcową i.in.) stacjonowała czwarta eskadra IV./KGzbV 2 dowodzona przez podpułkownika Alefeld´a
-
Roger Freeman, The Mighty Eighth, s. 144
-
Ian Allen, Focke-Wulf An Aircraft Album, 1973
-
Rozbity w lutym
All © Copyrights by Rafał Szymczak 2006
C.D.N.
Przeczytaj [11] Komentarzy | Dodaj swój komentarz »